Anticonceptiestaafje: werking, plaatsing en bloedingen

Een anticonceptiestaafje is een dun, soepel staafje dat onder de huid van je bovenarm zit. Het geeft geleidelijk een hormoon af en voorkomt zwangerschap zonder dat je iedere dag een pil hoeft te slikken. Je laat het plaatsen en verwijderen door een arts. Het belangrijkste nadeel om vooraf af te wegen: je bloedingen kunnen onvoorspelbaar worden.

Hoe werkt het staafje?

Het hormoon etonogestrel remt de eisprong en maakt het slijm in de baarmoederhals moeilijker doorgankelijk voor zaadcellen. Het bevat geen oestrogeen. Het in Nederland gebruikte Implanon NXT is bedoeld voor maximaal drie jaar gebruik; je arts kan eerder vervangen adviseren. Bewaar de kaart met jouw uiterste vervangdatum.

Het staafje beschermt niet tegen soa’s. Gebruik daarvoor zo nodig condooms, ook al heb je voor zwangerschapspreventie al een staafje.

Een staafje met etonogestrel mag je niet gebruiken als je een meningeoom hebt of hebt gehad. Dit is een meestal goedaardige tumor van de hersenvliezen. Bij langdurig gebruik is het risico iets verhoogd, maar het blijft zeldzaam. Vertel je arts daarom over een eerder meningeoom.

Wat verandert er in het dagelijks leven?

• Geen dagelijkse inname: je hoeft niet telkens aan een tablet te denken.
• Wel een ingreep: voor plaatsen en verwijderen heb je een afspraak nodig.
• Minder controle over bloedingen: je kunt een bloeding niet plannen door een stopweek te kiezen.

Bedenk welk punt voor jou het zwaarst weegt. Vind je dagelijks slikken lastig, maar zie je erg op tegen een ingreep? Benoem allebei. Je hoeft de keuze niet alleen te baseren op wat iemand anders een handige methode vindt. Thuisarts legt het hormoonstaafje en de plaatsing uit.

Plaatsen en controleren

Je bovenarm wordt plaatselijk verdoofd. Daarna brengt de arts het staafje vlak onder de huid in. Je krijgt een pleister en drukverband. De plek kan tijdelijk gevoelig zijn of een blauwe plek krijgen. Volg de nazorginstructies die je meekrijgt.

De arts controleert of het staafje voelbaar is en laat je zelf voelen waar het zit. Controleer dit later af en toe voorzichtig. Kun je het niet meer voelen? Neem zo snel mogelijk contact op met je arts. Gebruik bij twijfel over de aanwezigheid condooms totdat het is gecontroleerd. Probeer het niet zelf te verplaatsen of eruit te halen.

Vraag bij de afspraak vanaf wanneer je beschermd bent. Soms is eerst aanvullende anticonceptie nodig. Dat hangt onder meer af van het moment van plaatsing en je vorige methode. De bijsluiter van Implanon NXT beschrijft ook de controle en gebruikerskaart.

Bloedingen en bijwerkingen

Je kunt minder vaak, vaker of langer bloeden, of helemaal niet meer. Een veranderd bloedingspatroon betekent op zichzelf niet dat de bescherming weg is. Laat veel of langdurig bloedverlies wel beoordelen.

Hoofdpijn, acne en gevoelige borsten kunnen voorkomen. Ook stemmingsveranderingen of veranderingen in zin in seks zijn mogelijk. Heb je daar last van, bespreek dat dan; je hoeft niet te wachten tot het staafje aan vervanging toe is. Bij somberheid is het verstandig snel contact op te nemen.

Sommige medicijnen en kruidenmiddelen verminderen de betrouwbaarheid. Laat je apotheker ook nieuwe middelen zonder recept controleren. Je vindt meer over bijwerkingen en wisselwerkingen bij Apotheek.nl.

Eerder stoppen of vervangen

Je kunt het staafje eerder laten verwijderen, bijvoorbeeld door bijwerkingen of omdat je zwanger wilt worden. De arts verdooft de huid en haalt het via een klein sneetje weg. Daarna kun je weer snel vruchtbaar zijn.

Wil je niet zwanger worden? Spreek vóór de verwijdering af wanneer je met je volgende methode begint. Zet een herinnering ruim vóór de vervangdatum in je agenda, zodat je tijd hebt om een afspraak te regelen.