Soorten vulva: welke verschillen zijn normaal?

Een vulva kan er heel verschillend uitzien. Binnenste schaamlippen kunnen zichtbaar zijn of meer verscholen liggen, links en rechts kunnen verschillen en de huid heeft niet bij iedereen dezelfde kleur. Zulke kenmerken vormen samen jouw uiterlijk. Je hoeft niet in één vast type te passen.

Welke verschillen kun je zien?

Als je zoekt naar ‘soorten vulva’, gaat het meestal om de vorm van de schaamlippen. Dit zijn voorbeelden van variatie, geen namen voor aandoeningen.

De voorlichtingsbrochure van BritSPAG laat zien hoe breed die variatie is. Een kenmerk hoeft niet samen te gaan met een ander: ongelijke schaamlippen zeggen bijvoorbeeld niets over hoeveel het clitoriskapje bedekt.

Binnenste betekent niet kleiner

De woorden ‘kleine’ en ‘grote’ schaamlippen zijn verwarrend wanneer de binnenste juist verder uitsteken. Binnenste en buitenste zijn duidelijkere namen: ze beschrijven de plek. Dat de binnenste schaamlippen niet even groot zijn, komt voor. Je lichaam hoeft links en rechts geen spiegelbeeld te vormen.

De vulva is de buitenkant; de vagina ligt binnen in je lichaam. Wie het over verschillende ‘soorten vagina’ heeft, bedoelt in zulke lijstjes vaak de vulva. Voor een vraag aan de huisarts kun je gewoon benoemen welk deel je bedoelt.

Een uiterlijk vergelijken helpt maar beperkt

‘Mijn vulva lijkt niet op die foto’ en ‘ik heb sinds kort een pijnlijk plekje’ zijn twee verschillende vragen. Bij de eerste gaat het om vergelijken; bij de tweede om een verandering of klacht. Je hoeft je uiterlijk niet eerst een naam te geven om erover te praten.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Mijn ene schaamlip steekt verder uit. Ik heb geen pijn, maar maak me zorgen over hoe dat eruitziet.’ Zo is meteen duidelijk wat je bezighoudt, zonder dat je zelf een diagnose hoeft te stellen.

Wanneer laat je iets beoordelen?

Neem contact op met je huisarts als je een nieuwe verandering opmerkt die je zorgen geeft, zoals een bultje of pijnlijke plek. Ook wondjes, aanhoudende jeuk of pijn verdienen aandacht. De seksuele gezondheidsdienst van St Helens maakt hetzelfde onderscheid tussen persoonlijke variatie en veranderingen die je met een arts kunt bespreken.

Noteer waar je iets merkt, sinds wanneer en of het verandert. ‘Het ziet er anders uit dan op internet’ vraagt een ander gesprek dan ‘dit plekje is nieuw en doet pijn’.