Vaginale droogheid: oorzaken en wat verlichting kan geven

Vaginale droogheid kan zorgen voor een schurend, branderig of gevoelig gevoel, tijdens seks maar ook daarbuiten. Er zijn verschillende mogelijke oorzaken en er is vaak iets aan te doen. Droogheid betekent niet automatisch dat je geen zin hebt in seks of dat er iets mis is met je relatie.

Waardoor kan je vagina droger worden?

Droogheid kan samenhangen met de overgang, zwangerschap of borstvoeding. Ook sommige medicijnen, waaronder bepaalde antidepressiva en hormonale anticonceptie, kunnen meespelen. Daarnaast kunnen te weinig opwinding en irriterende verzorgingsproducten een rol hebben. De NHS beschrijft deze mogelijke oorzaken. Verander medicijnen niet op eigen initiatief; bespreek een vermoede bijwerking met de voorschrijver.

Rond de overgang neemt de hoeveelheid oestrogeen af en verandert het vaginale slijmvlies. Het kan dunner worden en het duurt soms langer voordat je vagina vochtig wordt. Je kunt ondertussen nog steeds zin in seks hebben. De uitleg van Thuisarts over vaginale overgangsklachten maakt dat onderscheid.

Glijmiddel of een vochtinbrengende gel?

Deze middelen hebben een ander gebruiksmoment. Een glijmiddel helpt om wrijving bij seks te verminderen. Een vochtinbrengend middel voor de vagina is bedoeld voor droogheidsklachten die ook op andere momenten spelen. Controleer dat het product geschikt is voor de plek waar je het wilt gebruiken en volg de gebruiksaanwijzing.

• Vooral wrijving tijdens seks: een glijmiddel op waterbasis kan helpen. Blijft het pijnlijk, stop dan.
• Ook een droog gevoel in het dagelijks leven: vraag de apotheek naar een geschikt vaginaal vochtinbrengend middel.
• Gewone bodylotion of gezichtscrème: gebruik die niet in de vagina. Ze zijn daar niet voor bedoeld.

Maak het jezelf tijdens intimiteit makkelijker

Je hoeft niets te bewijzen door zonder hulp of zonder pauze verder te gaan. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik heb wel zin in nabijheid, maar penetratie voelt vandaag niet prettig.” Dat is een duidelijke boodschap zonder dat je meteen een oorzaak hoeft uit te leggen.

Bespreek wat je op dat moment fijn vindt. Misschien wil je alleen zoenen, samen liggen of helemaal geen seksuele aanraking. Een eerdere fijne ervaring verplicht je niet om dezelfde activiteit opnieuw te willen. Laat een hulpmiddel ook geen nieuwe opdracht worden: het doel is comfort, niet het alsnog afmaken van een plan.

Wanneer bespreek je het met de huisarts?

Maak een afspraak als de droogheid je dagelijks leven beïnvloedt, na enkele weken niet verbetert of samengaat met ongebruikelijke afscheiding. Ook bloedverlies na seks, tussen menstruaties of na de menopauze moet worden beoordeeld. Je hoeft niet eerst allerlei middelen te proberen.

Bij klachten door de overgang kan de huisarts een lokale behandeling met hormonen bespreken. Er bestaan ook middelen zonder hormonen. De keuze hangt af van je klachten en medische situatie. Krijg je bloedverlies terwijl je vaginale hormonen gebruikt, neem dan contact op met je huisarts.

Een korte voorbereiding is genoeg

Schrijf bijvoorbeeld op: “Sinds een paar weken voelt het bij de ingang droog. Het gebeurt ook zonder seks en ik ben onlangs met een ander medicijn begonnen.” Neem de namen mee van medicijnen en producten die je gebruikt. Zo heb je een concreet begin van het gesprek, zonder zelf de verklaring te hoeven vinden.