Aseksueel: betekenis, aantrekking en ruimte voor je eigen ervaring

Aseksueel betekent meestal dat iemand weinig of geen seksuele aantrekking tot anderen ervaart. Het zegt op zichzelf niet of die persoon libido heeft, seks wil of heeft, verliefd wordt of een relatie zoekt. Aseksualiteit is een mogelijke seksuele oriëntatie; hoe iemand die ervaart en welke woorden diegene gebruikt, verschilt per persoon.

Wat betekent aseksueel?

Seksuele aantrekking gaat over je seksueel tot iemand aangetrokken voelen. Iemand mooi vinden of graag bij iemand zijn, hoeft geen seksuele aantrekking te betekenen. De Nederlandse Organisatie Aseksualiteit legt deze verschillen uit.

Onder de bredere term aseksueel spectrum vallen ook ervaringen van zeldzame of voorwaardelijke aantrekking. Het is geen ladder waarop je meer of minder waarde hebt. Je gebruikt een woord om je ervaring te beschrijven, niet om een score te halen.

Aantrekking, libido en gedrag zijn verschillende dingen

Deze begrippen kunnen samen voorkomen, maar beantwoorden niet dezelfde vraag. Een onderscheid helpt voorkomen dat je uit iemands gedrag aannames doet over diens oriëntatie.

Aseksuele mensen kunnen libido ervaren en verschillende keuzes maken over seks. Een relatie of een seksuele ervaring bewijst dus niet dat iemand niet aseksueel kan zijn. AVEN bespreekt libido en seksuele aantrekking afzonderlijk.

Ook kiezen voor seksuele onthouding is iets anders: dan gaat het over wat je doet, niet automatisch over wat je voelt. Neem iemands eigen omschrijving daarom als uitgangspunt.

Romantische aantrekking staat daar los van

Aseksueel gaat over seksuele aantrekking. Aromantisch verwijst naar weinig of geen romantische aantrekking. De woorden beschrijven dus verschillende ervaringen. Sommige aseksuele mensen ervaren romantische aantrekking of willen een romantische relatie; anderen ervaren weinig of geen romantische aantrekking. Beide kunnen naast aseksualiteit bestaan.

Grijsseksueel en demiseksueel

Sommige mensen gebruiken een verwante term die hun ervaring beter beschrijft. Grijsseksueel wordt vaak gebruikt voor ervaringen waarbij seksuele aantrekking zelden, in beperkte mate of onder specifieke omstandigheden voorkomt. Demiseksueel wordt vaak gebruikt wanneer seksuele aantrekking pas kan ontstaan nadat er een emotionele band is gevormd. De precieze betekenis en het gebruik van zulke labels kunnen per persoon verschillen. De AVEN FAQ over aseksualiteit bespreekt beide termen binnen de bredere aseksuele paraplu.

Deze woorden zijn geen checklist. Je hoeft geen sublabel te kiezen, aan bepaalde voorwaarden te voldoen of jezelf meteen ergens onder te plaatsen. Je kunt een term gebruiken als die je helpt, hem later anders gebruiken of helemaal geen label kiezen.

Welke woorden passen bij jouw ervaring?

Als je je afvraagt of aseksueel bij je past, kun je je eigen ervaring rustig verkennen. Deze vragen kunnen helpen om de begrippen uit elkaar te houden; ze leveren geen uitslag op:

• Ervaar ik seksuele aantrekking tot anderen? Zo ja, hoe vaak of in welke situaties?
• Haal ik seksuele aantrekking, libido, nieuwsgierigheid en de wens om dicht bij iemand te zijn uit elkaar?
• Welk woord voelt op dit moment behulpzaam, als ik al een label wil gebruiken?
• Wil ik mijn gedachten met iemand delen, of zoek ik liever eerst zelf verder?

Je hoeft je identiteit niet aan iemand te bewijzen. Alleen jij kunt bepalen welke woorden voor jou passend zijn; je mag ook twijfelen of van gedachten veranderen.

Een voorbeeld: verliefd zijn zonder seksuele aantrekking

Stel dat Dani graag met iemand op date gaat, uitkijkt naar berichten en een relatie wil. Dani voelt zich niet seksueel aangetrokken. „Dan ben je toch niet echt verliefd?” sluit een ervaring uit die Dani juist probeert te beschrijven.

Een opener antwoord is: „Wat betekent een fijne relatie voor jou?” Daarmee hoeven jullie niet eerst overeenstemming te bereiken over hoe verliefdheid volgens iemand zou moeten voelen. Het gesprek kan gaan over wat beiden zelf willen: samen tijd doorbrengen, affectie, ruimte en verwachtingen.

Dit voorbeeld vertelt niet welk label Dani moet gebruiken. Het laat zien waarom gedrag, romantische gevoelens en seksuele aantrekking afzonderlijke vragen zijn.

Als iemand het met je deelt

Een eerste reactie hoeft niet ingewikkeld te zijn: „Dank je dat je het vertelt.” Vraag daarna eventueel of die persoon iets wil uitleggen of alleen wilde delen hoe die zichzelf beschrijft. Je hoeft geen vragen over eerdere seksuele ervaringen te stellen om het serieus te nemen.

Wil je zelf iets vertellen, dan kun je de omvang klein houden: „Ik herken me in aseksualiteit en zoek nog uit welke woorden fijn voelen.” Daarmee begin je een gesprek zonder je hele persoonlijke geschiedenis te hoeven delen.