Skolioseksueel: betekenis, gebruik en kritiek

Skolioseksueel wordt gebruikt voor aantrekking tot nonbinaire en/of trans mensen. Het is een omstreden benaming: sommige mensen herkennen zich erin, anderen ervaren het woord als beperkend of kwetsend. Een relatie met een nonbinair persoon maakt jou dus niet automatisch skolioseksueel.

Wat beschrijft het woord?

Het gaat over de aantrekking die iemand zelf probeert te benoemen. Het beschrijft niet het gender van die persoon. The Trevor Project noemt skoliosexual als een van de woorden voor aantrekking, naast andere benamingen. Welke daarvan bij je past, bepaal je zelf.

Niet iedereen gebruikt skolioseksueel op precies dezelfde manier. Daarom kun je een persoonlijk gesprek beter beginnen bij de gevoelens waarover iemand wil vertellen dan bij de vraag of die aan een definitie voldoet.

Waarom is er kritiek op skolioseksueel?

Library.LGBT beschrijft onder meer het bezwaar dat trans mensen als een aparte soort mannen of vrouwen worden behandeld. Daarnaast kan het onprettig zijn wanneer belangstelling vooral om iemands trans of nonbinaire identiteit lijkt te draaien. Die kritiek betekent niet dat elke persoon dezelfde mening over het woord heeft.

Een concreet verschil: zeggen dat je iemand leuk vindt, is iets anders dan aannemen dat die persoon een bepaald lichaam of een bepaalde uitstraling heeft omdat die trans is. Een benaming voor jouw aantrekking vertelt je niet hoe een ander aangeraakt, aangesproken of gezien wil worden.

En wat betekent ceteroseksueel?

Je kunt ook het woord ceteroseksueel tegenkomen. Queer Lexikon gebruikt die benaming voor aantrekking tot nonbinaire en/of trans personen en bespreekt daarbij de bezwaren tegen skolioseksueel. Het is geen woord dat je als vervanging aan iedereen hoeft toe te kennen.

Als iemand zegt een van beide benamingen te gebruiken, kun je vragen welke woorden die persoon prettig vindt. Dat is ook ruimte voor een antwoord als: „Ik gebruik eigenlijk liever geen label.”

Gender en aantrekking uit elkaar houden

• Je gender: hoe je jezelf ervaart en benoemt.
• Je uitstraling: hoe je jezelf presenteert, bijvoorbeeld met kleding.
• Je aantrekking: wat je bij een ander voelt.

Deze dingen kunnen voor iemand samenhangen, maar de ene vertelt je niet vanzelf de andere. Nonbinair is geen vaste kledingstijl. Je kunt dus niet aan een kapsel zien welk gender iemand heeft, of uit een partner afleiden welk woord iemand voor de eigen oriëntatie gebruikt.

Een gesprek zonder aannames

Een verzonnen voorbeeld: Noor vertelt dat hun partner nonbinair is. Een vriend vraagt direct of Noor dan skolioseksueel is. Noor wilde eigenlijk alleen vertellen over hun nieuwe relatie, niet een label kiezen.

Een opener als „Wat leuk, hoe hebben jullie elkaar ontmoet?” sluit aan bij dat verhaal. Wil Noor zelf iets over aantrekking vertellen, dan is daar ruimte voor. Je hoeft niet elke nieuwe relatie om te zetten in een vraag naar seksuele oriëntatie.

Gebruik je zelf skolioseksueel, dan kun je uitleggen wat je ermee bedoelt zonder namens anderen te spreken. Bijvoorbeeld: „Voor mij beschrijft het tot wie ik me aangetrokken voel. Ik wil daarmee niets invullen over jouw lichaam of identiteit.” Luister vervolgens ook naar hoe de ander die woorden ervaart.