Wat betekent transgender? Begrippen en duidelijke voorbeelden

Transgender is een brede term voor mensen bij wie de genderidentiteit niet of niet helemaal overeenkomt met het geslacht dat bij de geboorte is toegekend. Het woord vertelt niet tot wie iemand zich aangetrokken voelt, hoe diegene eruitziet of welke persoonlijke keuzes die maakt.

Trans vrouw, trans man en cisgender

Een trans vrouw is een vrouw aan wie bij de geboorte een mannelijk geslacht is toegekend. Een trans man is een man aan wie toen een vrouwelijk geslacht is toegekend. Je kunt dus gewoon vrouw of man zeggen; de toevoeging trans is alleen nodig als die informatie relevant is.

Komt iemands genderidentiteit overeen met het geslacht dat bij de geboorte is toegekend, dan heet dat cisgender. Transgender Netwerk legt deze twee begrippen naast elkaar uit. Het gaat om verschillende beschrijvingen, niet om een verschil in hoe echt iemands identiteit is.

Wat zegt transgender niet over een persoon?

Een kort voorbeeld: een vrouw vertelt dat ze trans is. Daarmee weet je nog niet welke kleding ze graag draagt, of ze een partner heeft of wat haar seksuele oriëntatie is. Net als bij ieder ander kun je zulke dingen alleen leren kennen als ze die zelf wil delen.

Ook crossdressing is iets anders: dat gaat over kleding die in een bepaalde omgeving met een ander gender wordt verbonden. Een outfit vertelt dus niet automatisch of iemand trans is. De precieze betekenis van de woorden verdient meer aandacht dan een conclusie op basis van uiterlijk.

Moet iemand medisch in transitie gaan?

Nee. Sommige trans mensen zoeken medische begeleiding of behandelingen, andere niet. De Wereldgezondheidsorganisatie benoemt die verschillende keuzes. Je hoeft geen medische geschiedenis te kennen om iemands naam of gender te respecteren.

Dit artikel gaat over de betekenis van transgender, niet over welke zorg bij iemand past. Ook hoef je een gewone kennismaking niet in een gesprek over behandelingen te veranderen. Als iemand daar iets over wil vertellen, kan diegene dat zelf aangeven.

Welke woorden gebruik je?

Schrijf bijvoorbeeld „een transgender persoon”, „een trans vrouw” of „een trans man”. Zo benoem je een kenmerk zonder iemand daartoe te reduceren. Je kunt ook gewoon de naam gebruiken als het onderwerp geen verband houdt met gender.

Weet je niet welke voornaamwoorden iemand gebruikt? Vraag kort: „Hoe wil je dat ik je aanspreek?” Vervolgens gebruik je het antwoord. Bij een verspreking kun je jezelf meteen verbeteren: „Zij, sorry, komt morgen ook.” Je hoeft de ander daarna niet om geruststelling te vragen.

Een persoonlijke mededeling is bovendien geen toestemming om die overal te delen. Voor een groepsafspraak kun je bijvoorbeeld vragen: „Welke naam zal ik op de gastenlijst zetten?” Daarmee maak je het praktisch en laat je de regie bij de persoon zelf.