Androgyn: wat betekent het voor uiterlijk en identiteit?

Androgyn beschrijft vaak een uiterlijk of uitstraling waarin mannelijk en vrouwelijk samenkomen, of die niet duidelijk in één van die twee vakjes past. Sommige mensen gebruiken het woord ook voor hun identiteit. Wat iemand ermee bedoelt, hangt daarom af van de context en de eigen omschrijving.

Wat is een androgyne uitstraling?

Bij een uitstraling gaat het om wat je ziet en hoe je dat interpreteert: kleding, haar, houding of een combinatie daarvan. Het Transgender Infopunt beschrijft androgyn als een vorm van genderexpressie. Wat als mannelijk of vrouwelijk wordt gezien, verschilt bovendien per omgeving en tijd.

Denk aan een zelfbedacht modevoorbeeld: een strak gesneden jasje met een soepel vallende blouse en opvallende oorbellen. Een ander combineert juist een jurk met zware schoenen en een wijde jas. Je kunt die combinaties androgyn noemen, maar de drager kan er een ander woord voor gebruiken of gewoon zeggen: „Dit vind ik mooi.”

Het is geen vaste dresscode. Er hoort ook geen vereiste lichaamsbouw, huidskleur of haarlengte bij. Een stijlomschrijving moet niet veranderen in een lijst waaraan iemand moet voldoen.

Androgyn en non binair zijn niet hetzelfde

Non binair gaat over genderidentiteit: iemand past niet uitsluitend in de indeling man of vrouw. Androgyn wordt vaak gebruikt voor een uiterlijk. Een non binair persoon kan er heel vrouwelijk, mannelijk of anders uitzien. Andersom kan iemand met een androgyne uitstraling man of vrouw zijn.

Het Queer Lexikon benoemt daarnaast androgyn als mogelijke eigen genderomschrijving. Dat maakt de context belangrijk. „Ik wil een androgyne outfit” vertelt iets anders dan „Androgyn is het woord dat bij mijn identiteit past.” Neem niet aan dat de eerste uitspraak automatisch de tweede betekent.

Wat zegt het over aantrekking?

Uit een stijl kun je niet afleiden op wie iemand verliefd wordt of wie diegene aantrekkelijk vindt. Een jas, kapsel of manier van lopen geeft daar geen betrouwbaar antwoord op. Als je iemand leert kennen, luister dan naar wat die persoon zelf over relaties en gevoelens vertelt.

Ook een opmerking als „Je bent zeker lesbisch?” is geen neutrale beschrijving van een outfit. Je vult daarmee iets persoonlijks in. Een gewoon compliment kan veel eenvoudiger: „Die combinatie staat je goed.”

Hoe praat je over je eigen stijl?

Je hoeft niet meteen een label te kiezen. Beschrijf wat je zoekt: „Ik wil een wat rechter silhouet” of „Ik vind het leuk om zachte stoffen met een stoer jasje te combineren.” Daarmee kan iemand die je helpt zich richten op de kleding in plaats van op een oordeel over jouw identiteit.

Wil je een mening horen, maak de vraag concreet: „Welke broek vind je mooier bij deze blouse?” Wil je alleen iets laten zien, zeg dat dan ook: „Ik wilde deze look met je delen, maar zoek geen beoordeling.”

Voor de omschrijving van een ander geldt hetzelfde: blijf bij wat die persoon zelf vertelt. Iemand kan graag over kleding praten en persoonlijke vragen over gender liever voor zich houden. Die twee gesprekken hoeven niet tegelijk plaats te vinden.