Bekkenbodemspanning: wat betekent het en wat kun je merken?

Met bekkenbodemspanning kun je een gespannen gevoel onder in je bekken bedoelen, maar ook spieren die moeilijk ontspannen. Aanspannen is op zichzelf normaal: je bekkenbodem gebruikt dat bijvoorbeeld om urine op te houden. Het gaat erom dat de spieren ook weer kunnen loslaten. Een bekkenbodem die steeds gespannen blijft, is niet automatisch een sterke of goed werkende bekkenbodem.

Waar zit je bekkenbodem?

Je bekkenbodem bestaat uit spieren en bindweefsel onder in je bekken. Bij vrouwen liggen die spieren onder meer rond de vagina en anus. Ze ondersteunen de blaas, baarmoeder en darmen. Je gebruikt ze bij het ophouden van urine en windjes. Het zijn spieren die je niet ziet, waardoor het soms lastig is om te herkennen wat je precies aanspant. De uitleg over bekkenbodemspieren van Thuisarts helpt om die plek beter te begrijpen.

Spanning, kracht en controle zijn verschillende dingen

• Spanning: de mate waarin spieren aangespannen zijn, ook op momenten waarop je geen oefening doet.
• Kracht: hoeveel kracht je kunt maken wanneer je bewust aanspant.
• Controle: de spieren kunnen aanspannen én weer ontspannen wanneer dat nodig is.

Het doel is dus niet om de hele dag zo hard mogelijk te knijpen. Bij klachten kan begeleiding juist gaan over voelen wanneer je aanspant en hoe je weer loslaat. Bekkenfysiotherapie bij langdurige bekkenpijn richt zich onder andere op die controle.

Wat heeft spanning met pijn te maken?

Pijn bij het inbrengen van een tampon of bij vaginale penetratie kan samengaan met gespannen spieren. Angst voor opnieuw pijn kan ervoor zorgen dat je onbewust aanspant. Je doet dat niet expres. Maar pijn betekent niet vanzelf dat je bekkenbodem het probleem is: bijvoorbeeld een huidprobleem of ontsteking kan ook meespelen.

Bij terugkerende pijn aan de ingang van de vagina is een afspraak met je huisarts daarom verstandig. Ga niet door met iets wat pijn doet. Je kunt samen kiezen voor contact zonder penetratie, bijvoorbeeld zoenen of een massage die prettig blijft. Thuisarts bespreekt deze pijn en mogelijke oorzaken.

Moet je sterker worden of leren ontspannen?

Dat hangt af van wat er bij jou speelt. Een algemeen schema met steeds meer aanspanningen is geen persoonlijk antwoord op pijn of een gespannen gevoel. Een bekkenfysiotherapeut kan helpen ontdekken welke spieren je gebruikt en waar je moeite mee hebt. Je hoeft daar niet eerst zelf een test voor te bedenken of een hulpmiddel voor te kopen.

Een onderzoek wordt vooraf met je besproken. Vraag gerust wat de bedoeling is en zeg het als iets niet prettig voelt. Je kunt bijvoorbeeld vragen: ‘Kunt u uitleggen waaraan u merkt of ik goed ontspan?’ Daarmee krijg je meer houvast dan met alleen het woord ‘spanning’.

Zo maak je je klacht duidelijk

Noteer kort waar en wanneer je het merkt: tijdens zitten, bij het plassen, bij een tampon of tijdens seks. Schrijf ook op of het weer wegtrekt en wat je daardoor niet prettig kunt doen. ‘Ik voel pijn bij het inbrengen en durf daarna niet meer te ontspannen’ zegt meer dan ‘mijn bekkenbodem is verkeerd’. Je hoeft de oorzaak niet te weten om hulp te vragen.