De prikpil: gebruik, bijwerkingen en kinderwens

De prikpil is een injectie met een progestageenhormoon om zwangerschap te voorkomen. Je hoeft niet dagelijks een tablet te slikken, maar de volgende prik moet wel op tijd komen. Houd bij je keuze ook rekening met veranderende bloedingen en een mogelijke kinderwens: na stoppen kan het langer duren voordat je weer vruchtbaar bent.

Hoe werkt de prikpil?

Het hormoon remt de eisprong. De injectie beschermt niet tegen soa’s; daarvoor kun je aanvullend condooms gebruiken. Een prik is dus geen vervanging voor bescherming bij een nieuwe sekspartner.

De werking houdt wekenlang aan. Heb je eenmaal een injectie gekregen, dan kun je die niet verwijderen zoals een staafje of spiraal. Daarom is vooraf nadenken over mogelijke nadelen belangrijk, ook als het gemak van weinig afspraken je aanspreekt.

Wanneer krijg je een nieuwe injectie?

Bij de gebruikelijke injectie in een spier plan je in Nederland iedere twaalf weken een nieuwe prik. Er is ook een variant die je na uitleg zelf onder de huid kunt toedienen, doorgaans iedere dertien weken. Volg de datum die bij jouw middel en voorschrift hoort; ‘over drie maanden’ is minder precies dan een concrete afspraak.

Plan de volgende prik meteen en zet een eerdere herinnering om het middel op te halen. Als zelf injecteren niet prettig voelt, hoef je dat niet te kiezen. Bespreek of toediening door een zorgverlener of een andere methode beter past. Thuisarts legt de twee manieren van toedienen uit.

Wat merk je aan bloedingen en bijwerkingen?

In het begin kun je onregelmatig of langer bloed verliezen. Bij langer gebruik worden bloedingen vaak minder of blijven ze weg. Je kunt niet zelf een stopweek inlassen om een bloeding te plannen.

Gewichtstoename en pijn of een knobbeltje op de injectieplek kunnen voorkomen. Gebruikers melden ook hoofdpijn, acne en veranderingen in stemming of zin in seks. Niet iedereen ervaart die klachten, en het oorzakelijke verband is niet voor elke klacht zeker.

Bespreek hinderlijke klachten zodra dat nodig is; je hoeft niet te wachten tot de volgende prik. Bij somberheid of duidelijke stemmingsveranderingen is vroeg contact verstandig. De NHS beschrijft bijwerkingen en risico’s.

Botgezondheid en een eerder meningeoom

Bij gebruik kan de botmineraaldichtheid afnemen. Na stoppen kan die herstellen, maar botgezondheid blijft een aandachtspunt bij de keuze en bij langer gebruik. Vertel je arts over botontkalking, eerdere botbreuken bij weinig kracht en medicijnen die je botten kunnen beïnvloeden.

Prikpillen met medroxyprogesteronacetaat mag je niet gebruiken als je een meningeoom hebt of hebt gehad. Dit is een meestal goedaardige tumor van de hersen of ruggenmergvliezen. Vooral langdurig gebruik hangt samen met een verhoogd risico; het absolute risico blijft klein. De waarschuwing van het CBG legt dit uit.

Ook eerdere trombose, borstkanker of een leveraandoening zijn redenen om de geschiktheid zorgvuldig te beoordelen. Meld nieuwe klachten zoals toenemende hoofdpijn met veranderingen in zien of horen direct aan je arts. De bijsluiter van Depo-Provera 150 beschrijft de aandachtspunten voor dat middel.

Als je later zwanger wilt worden

Na je laatste injectie kan de terugkeer van vruchtbaarheid maanden duren, soms ongeveer een jaar. Dat is geen vaste wachttijd waarin je zeker niet zwanger kunt worden. Wil je voorlopig nog zwangerschap voorkomen, regel dan een andere methode zodra je niet doorgaat met de prikpil.

Denk je aan een zwangerschap binnen afzienbare tijd, neem die planning mee vóór je begint of een nieuwe prik krijgt. De prikpil kan minder goed bij je passen als je de terugkeer van vruchtbaarheid graag sneller wilt kunnen verwachten.

Te laat voor de volgende prik?

Neem snel contact op met je huisarts of apotheek. Geef de naam van het middel, de datum van de laatste injectie en eventuele seks zonder andere bescherming door. Gebruik intussen condooms en vraag of noodanticonceptie nodig is. Hoe je verdergaat hangt af van het middel en de vertraging; wacht niet tot je weer bloed verliest om dit uit te zoeken.