De combinatiepil: werking, gebruik en wat bij je past
De combinatiepil bevat oestrogeen en progestageen. Die hormonen voorkomen vooral dat er een eicel vrijkomt. Je slikt de pil dagelijks en kunt bij sommige soorten zelf plannen wanneer je een bloeding krijgt. Dat biedt gemak, maar vraagt ook regelmaat. De pil is bovendien niet voor iedereen geschikt.
Hoe voorkomt de combinatiepil zwangerschap?
De hormonen onderdrukken de eisprong en maken het slijm in de baarmoederhals minder doorgankelijk voor zaadcellen. De minipil is iets anders: die bevat alleen progestageen, zonder oestrogeen.
Een combinatiepil beschermt goed als je hem correct gebruikt. Vergeten tabletten en andere gebruiksfouten verminderen de betrouwbaarheid. De pil beschermt niet tegen soa’s. Daarvoor kunnen condooms aanvullende bescherming bieden, ook als je de pil keurig op tijd slikt.
Niet elke strip heeft een stopweek
| Schema | Hoe gebruik je de strip? | Wat betekent dat praktisch? |
|---|---|---|
| 21 werkzame tabletten | Bij het gebruikelijke schema volgen na 21 dagen slikken 7 dagen zonder pil. | Je moet ook het begin van de nieuwe strip onthouden. |
| Een strip met placebotabletten | Je neemt dagelijks een tablet; een deel bevat geen hormoon. | De volgorde op de strip blijft belangrijk. Het aantal placebo’s verschilt per middel. |
| Doorslikken met een aangepast schema | Bij bepaalde pillen kunnen pauzes korter zijn, minder vaak voorkomen of worden overgeslagen. | Stem het schema af op je eigen pil en voorkeuren. |
Tijdens een stopweek of placebodagen krijg je meestal een bloeding. Het schema van de buurvrouw of een vriendin hoeft dus niet dat van jou te zijn. Bij meerfasenpillen verandert de samenstelling binnen de strip; daarmee kun je niet zomaar schuiven. Je apotheker kan aangeven welk schema bij jouw middel hoort.
Wat kun je prettig vinden aan de pil?
Je hoeft rondom seks niets in te brengen en je kunt de pil zelf innemen. Bloedingen worden vaak lichter en minder pijnlijk. De pil kan ook bij bepaalde menstruatieklachten of acne helpen. Als dat voor jou een belangrijke reden is, vertel dan welke klachten je vooral wilt verminderen.
Dagelijks slikken kan juist onhandig zijn als je diensten wisselen of je vaak buitenshuis slaapt. Een staafje of spiraaltje vraagt minder dagelijks onderhoud. Geen van die voorkeuren is op zichzelf beter: een methode moet ook in jouw leven werken.
Bijwerkingen: kijk naar wat jij merkt
In de eerste maanden kan wat bloedverlies tussen bloedingen voorkomen. Sommige gebruikers melden hoofdpijn, misselijkheid, gevoelige borsten of stemmingsveranderingen. Dat betekent niet dat je die klachten zeker krijgt, of dat iedere verandering door de pil komt.
Houd bij klachten kort bij wanneer ze begonnen en hoeveel hinder je hebt. Bijvoorbeeld: ‘Sinds de tweede strip ben ik meerdere dagen per week misselijk.’ Dat zegt meer dan alleen ‘de pil voelt niet goed’. Bespreek aanhoudende klachten met je huisarts of apotheker. Bij duidelijke somberheid of veel last hoef je niet eerst maanden te wachten.
Voor wie vraagt oestrogeen extra aandacht?
De combinatiepil verhoogt de kans op een bloedstolsel; de kans blijft klein, maar verschilt per persoon. Bespreek vóór gebruik onder meer eerdere trombose, migraine met aura, hoge bloeddruk, borstkanker en roken. Zeker als je rookt en 35 jaar of ouder bent, kan een andere methode nodig zijn. Ook na een bevalling moet het startmoment apart worden beoordeeld.
Het effect op kankerrisico is niet voor alle soorten kanker hetzelfde: de pil hangt samen met een iets hogere kans op borst en baarmoederhalskanker en een lagere kans op onder meer eierstok en baarmoederkanker. Kies daarom niet alleen op basis van een algemene uitspraak dat hormonen ‘goed’ of ‘slecht’ zijn. Je voorgeschiedenis telt mee.
Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij een dik, pijnlijk been of plotselinge benauwdheid of pijn op de borst. Laat zulke klachten beoordelen; schrijf ze niet toe aan gewone opstartbijwerkingen.
Beginnen, vergeten en stoppen
Controleer bij een nieuw recept wanneer je begint en vanaf wanneer je beschermd bent. Bij vergeten pillen, overgeven of ernstige diarree volg je de instructies voor jouw eigen middel. Laat ook medicijnen en kruidenmiddelen door je apotheker controleren op wisselwerkingen.
Wil je stoppen maar niet zwanger worden, regel dan aansluitende anticonceptie. Zwanger worden kan na stoppen meestal snel weer. Je kunt met je huisarts bespreken of je liever een andere pil probeert of een heel andere methode kiest.
Meer uitleg vind je bij Thuisarts over de combinatiepil en Apotheek.nl over gebruik en wisselwerkingen.