De vijf liefdestalen: betekenis en voorbeelden voor jullie

De vijf liefdestalen zijn woorden van waardering, tijd en aandacht, cadeaus, praktische hulp en lichamelijke aanraking. Het model van Gary Chapman geeft namen aan verschillende manieren om genegenheid te tonen. Je kunt de categorieën gebruiken om te vertellen wat je fijn vindt, zonder jezelf of je partner vast te leggen op één type.

Wat zijn de vijf liefdestalen?

• Woorden van waardering: iets aardigs zeggen, bedanken of benoemen wat je waardeert.
• Tijd en aandacht: samen iets doen of bijpraten met aandacht voor elkaar.
• Cadeaus: een klein, persoonlijk gebaar geven; de gedachte hoeft niet in de prijs te zitten.
• Praktische hulp: een taak samen aanpakken of aanbieden iets over te nemen.
• Lichamelijke aanraking: bijvoorbeeld een hand vasthouden of knuffelen, als dat voor beiden prettig is.

Deze indeling komt uit Chapmans model. De voorbeelden hierboven zijn mogelijkheden om zelf mee te spelen. Je kunt verschillende gebaren waarderen, ook als een quiz één categorie bovenaan zet.

Een gesprekshulp, geen vaste indeling

In een onderzoek met 696 deelnemers voorspelde tevredenheid over de favoriete liefdestaal de relatiekwaliteit niet beter dan tevredenheid over andere categorieën. Dat ondersteunt het idee van één doorslaggevende liefdestaal dus niet. Het betekent niet dat een attent gebaar geen waarde heeft.

Gebruik een categorie daarom niet om iemand te etiketteren: “Jij bent duidelijk een cadeautjesmens.” Vraag wat iemand bedoelt of prettig vindt. Een verschil in voorkeur bewijst op zichzelf niet hoeveel mensen om elkaar geven, en een eerder antwoord hoeft geen blijvende afspraak te zijn.

Voorbeelden om het gesprek te openen

Kies een rustig moment en stel één open vraag. Je hoeft niet alle categorieën langs te lopen. Gebruik onderstaande voorbeelden als startpunt en pas ze aan jullie situatie aan.

• Woorden: “Ik wil je vaker zeggen wat ik waardeer. Vind je een berichtje leuk, of hoor je dat liever persoonlijk?”
• Tijd en aandacht: “Zullen we deze week even bijpraten, of heb je liever wat tijd voor jezelf?”
• Cadeaus: “Vind je kleine verrassingen leuk, of heb je liever dat ik eerst vraag wat je nodig hebt?”
• Praktische hulp: “Zal ik vanavond koken, zodat jij die afspraak rustig kunt afmaken?”
• Aanraking: “Zou je een knuffel fijn vinden, of liever niet nu?”

Je kunt ook vertellen wat voor jou werkt: “Ik vind het fijn als we na een drukke dag even rustig praten. Hoe is dat voor jou?” Zo wordt het een uitwisseling, geen quiz met goede antwoorden.

Als jullie iets anders willen

Stel dat Noor samen wil eten, maar Sam na een drukke dag liever uitrust. Noor hoeft daaruit niet af te leiden dat Sam geen aandacht wil. Ze kan vragen: “Zullen we morgen samen eten, of wil je vanavond liever wat tijd voor jezelf?” Sam kan kiezen voor morgen of iets anders voorstellen. Het nuttige resultaat is niet dat ze één categorie vinden, maar dat ze bespreken wat voor beiden haalbaar is.

Een fijne voorkeur is geen vaste toestemming. Ook als aanraking belangrijk voor je is, kun je op een bepaalde avond liever met rust gelaten worden. Dat past bij de uitleg van love is respect: afstemming blijft iets van jullie samen, in het moment.

Bij een cadeau kun je vragen of iemand verrassingen leuk vindt. Bij hulp kun je eerst aanbieden en een nee accepteren. Bij aanraking kun je het vragen en een twijfel of afwijzing respecteren. Geen van deze gebaren schept een verplichting om iets terug te doen.

Moeten jullie dezelfde liefdestaal hebben?

Je hoeft een verschil niet eerst op te lossen met een quiz. Stel dat jij graag een lief berichtje krijgt en je partner liever samen iets onderneemt. Dan kun je beide wensen bespreken: een bericht sturen als je aan elkaar denkt en afspreken voor een wandeling. Je hoeft niet te kiezen welke wens de juiste is.

Probeer eens ieder één zin af te maken: „Deze week zou ik het fijn vinden als we…“ Houd het klein en concreet. Het antwoord mag ook zijn dat iets nu niet past. Zo wordt het gesprek een manier om elkaar te leren kennen, geen opdracht die je goed moet uitvoeren.