Frenulum van de penis: wat is het toompje?

Het frenulum is het toompje: het kleine strookje weefsel aan de onderkant van de eikel dat verbonden is met de binnenzijde van de voorhuid. Het is vaak gevoelig. Als het te strak trekt, kan dat pijn geven bij een erectie of tijdens seks. Een kort toompje is iets anders dan een nauwe opening van de voorhuid.

Waar zit het precies?

Het toompje loopt vanaf het gebied onder de plasbuisopening naar de binnenkant van de voorhuid. Het is geen opening en ook geen apart kanaaltje. De patiënteninformatie van de Britse vereniging van urologen beschrijft deze ligging.

Met ‘frenulum penis’ wordt dus dit ene huidstrookje bedoeld. De eikel is het hele topje, de voorhuid de huid die eroverheen kan schuiven, en de plasbuisopening de uitgang voor urine en sperma. De namen helpen vooral om duidelijk aan te wijzen waar je iets voelt.

Gevoeligheid is iets anders dan pijn

Een aanraking bij het toompje kan prettig zijn, maar dat hoeft niet voor iedereen of op elk moment zo te voelen. Thuisarts beschrijft het als een vaak gevoelige plek. Dat is geen reden om hard te trekken of ongemak te negeren. Zeg bijvoorbeeld: ‘Daar is minder druk fijner’ of ‘Niet verder naar achteren trekken’.

Trekt het toompje strak wanneer de huid naar achteren gaat, dan kan een erectie of seks pijn doen. Het kan ook inscheuren en bloeden. Thuisarts bespreekt deze klachten van het toompje. Terugkerende pijn of scheurtjes zijn een goede reden om de huisarts te laten meekijken.

Is het toompje te kort of de voorhuid te nauw?

Bij een nauwe voorhuid zit het probleem rond de opening van de huid. Bij een kort toompje kan juist het strookje aan de onderkant trekken. Soms lijken de klachten op elkaar. Een onderzoek helpt om dat onderscheid te maken; een online foto kan het niet voor je vaststellen.

De BAUS informatie over voorhuidklachten noemt dit onderscheid expliciet. Het verklaart waarom twee mensen die allebei moeite hebben met terugschuiven niet automatisch dezelfde behandeling nodig hebben.

Moet er altijd iets aan gebeuren?

Nee. Een toompje zonder hinder hoeft niet te worden aangepast alleen omdat je het duidelijk ziet. Bij lichte klachten kan afwachten een optie zijn; bij hinder kan een arts een ingreep bespreken om het toompje meer ruimte te geven. Zo’n ingreep heet een frenuloplastiek. Dat is niet hetzelfde als het weghalen van de voorhuid bij een besnijdenis.

Laat een eventuele behandeling uitleggen, inclusief mogelijke nadelen zoals verandering van gevoel. Probeer het toompje niet zelf in te knippen of bewust te laten scheuren. Vertel tijdens een afspraak of je vooral pijn bij een erectie hebt, of er een scheurtje terugkomt en of de huid ook in rust moeilijk beweegt. Daarmee kan de huisarts gericht beoordelen wat er aan de hand is.