Hypospadie: wat betekent het voor de anatomie?

Hypospadie is een aangeboren situatie waarbij de opening van de plasbuis niet op de gebruikelijke plek aan het topje van de penis zit, maar lager aan de onderkant. De opening kan vlak onder het topje liggen of verder richting de balzak. Soms zijn ook de voorhuid en de kromming van de penis anders gevormd.

Het is iets waarmee je wordt geboren, geen aandoening die je door seks oploopt. Hoeveel iemand ervan merkt, verschilt. Alleen de naam vertelt niet of behandeling nodig is.

Welke onderdelen worden bedoeld?

• Plasbuis of urethra: het kanaal waardoor urine naar buiten komt.
• Plasbuisopening of meatus: het uiteinde van dat kanaal. De ligging van deze opening staat bij hypospadie centraal.
• Voorhuid: de huid rond de eikel. Die kan aan de bovenkant als een kapje liggen en aan de onderkant minder volledig zijn.
• Kromstand: een bocht van de penis die tegelijk kan voorkomen, maar niet hetzelfde is als de afwijkende plasbuisopening.

Amsterdam UMC legt deze anatomische kenmerken uit. De plek van de opening, de huid en een eventuele kromstand worden afzonderlijk bekeken. Ze kunnen niet betrouwbaar worden beoordeeld aan de hand van één vergelijking met een foto.

Wat kun je merken bij het plassen?

Door de plek van de opening kan de straal anders gericht zijn of sproeien. Dat kan staand plassen lastiger maken. Bij een lichte vorm kan het verschil veel minder merkbaar zijn. Deze kenmerken staan beschreven in de medische uitleg van MedlinePlus.

Ben je als kind behandeld, dan kan je huidige anatomie anders zijn dan een afbeelding van onbehandelde hypospadie. Beschrijf daarom wat er nu gebeurt: bijvoorbeeld of je straal sinds kort veranderd is of dat je altijd al op een bepaalde manier plast.

Betekent hypospadie dat seks niet mogelijk is?

Nee. Veel mensen met hypospadie kunnen als volwassene een seksleven hebben. Een individuele kromstand, klacht of eerdere operatie kan wel vragen oproepen. De term hypospadie is geen voorspelling van iemands plezier en ook geen vruchtbaarheidstest.

Je hoeft een partner geen uitgebreide medische les te geven. Als je iets wilt uitleggen, kan dat eenvoudig: ‘Mijn plasbuisopening zit anders’ of ‘Ik ben daar vroeger aan geopereerd’. Wat je deelt en wanneer, bepaal je zelf. Bespreek pijn of een verandering liever met een arts dan uit schaamte door te gaan.

Is een operatie altijd nodig?

Bij lichte vormen is behandeling niet altijd medisch noodzakelijk. Als er een operatie wordt overwogen, tellen onder andere plassen, de kromstand en de anatomie mee. Dat is een individuele afweging; deze uitleg geeft geen operatieadvies.

Ook volwassenen kunnen hierover bij een uroloog terecht. Een Brits onderzoek naar urologische reconstructies beschreef volwassenen die hulp zochten bij onder meer sproeien en kromstand. Het onderzoek gaat over patiënten die zorg zochten, niet over hoe vaak alle mensen met hypospadie klachten hebben.

Wat helpt bij een afspraak?

Vertel of je eerder bent geopereerd, welke vragen je hebt en of een klacht nieuw is. Heb je nog een oude brief van het ziekenhuis, neem die dan mee. Je kunt vragen: ‘Wat is er bij mij precies anders aangelegd?’ en ‘Moeten mijn klachten onderzocht worden?’ Je hoeft niet eerst zelf de juiste naam voor elke vorm te vinden.