Intersekse: betekenis en verschil met genderidentiteit

Intersekse verwijst naar aangeboren seksekenmerken die niet binnen de gebruikelijke indeling in mannelijke en vrouwelijke lichamen passen. Het gaat bijvoorbeeld om chromosomen of geslachtsorganen. Het woord vertelt niet hoe iemand zichzelf noemt, op wie die persoon valt of wat die prettig vindt in een relatie.

Wat betekent intersekse?

Intersekse gaat niet over één soort lichaam. Bij Seksediversiteit.nl van NNID staat bovendien de ervaring van mensen centraal: hoe is het om geboren te zijn met een lichaam dat niet past bij maatschappelijke verwachtingen over man en vrouw? De term gaat in die uitleg dus ook over hoe mensen met die verwachtingen te maken krijgen.

Dat verschil is nuttig als iemand over zichzelf vertelt. Misschien wil die persoon iets delen over een ervaring met anderen, en helemaal niet over lichamelijke kenmerken. Je kunt dan aansluiten bij het verhaal, zonder er een vraag over anatomie van te maken.

Is intersekse hetzelfde als non binair?

Nee. Non binair gaat over genderidentiteit: iemand is niet uitsluitend man of vrouw. Intersekse gaat over seksekenmerken en de ervaringen daarmee. Een intersekse persoon kan bijvoorbeeld een vrouw, een man of non binair zijn. OII Germany legt dat onderscheid uit. Sommige mensen gebruiken intersekse ook als woord voor hun identiteit.

Het zijn verschillende vragen. Gebruik een antwoord op de ene vraag niet als reden om de andere antwoorden alvast in te vullen. De tabel is een begrippenhulp, geen vragenlijst die je aan iemand moet voorleggen.

Als iemand het jou vertelt

Stel dat een vriendin tijdens een wandeling zegt dat ze intersekse is. Je kunt reageren met: „Dank je dat je me dat vertelt. Wil je er meer over vertellen, of wilde je vooral dat ik het weet?” Dat laat ruimte voor een gesprek zonder dat zij meteen uitleg hoeft te geven.

Vraagt ze om een bepaalde omschrijving, gebruik die dan. Merk je dat je een ongemakkelijke vraag hebt gesteld, houd je herstel eenvoudig: „Sorry, dat was persoonlijk. Je hoeft daar niet op te antwoorden.” Vervolgens kun je haar laten bepalen waar het gesprek verder over gaat.

Een persoonlijk verhaal is geen groepsmededeling

Een paar dagen later zit je met dezelfde vriendin op een verjaardag. Iemand begint over intersekse. Dat zij jou haar verhaal heeft verteld, is geen uitnodiging om haar aan tafel als voorbeeld te noemen. Je kunt het onderwerp algemeen bespreken zonder haar erbij te betrekken.

Wil je een ervaring delen omdat die anderen misschien helpt? Vraag eerst of zij dat wil, wat je mag vertellen en aan wie. Een toestemming voor één gesprek is geen reden om er ook een bericht op sociale media van te maken. Hetzelfde geldt voor een goedbedoelde introductie: je hoeft niemand met een persoonlijk lichaamskenmerk voor te stellen.