Misgenderen: betekenis, voorbeelden en hoe je het herstelt

Misgenderen betekent dat je iemand aanspreekt of beschrijft met woorden die diens gender verkeerd weergeven. Denk aan “hij” gebruiken voor iemand die “zij” gebruikt, of iemand “meneer” noemen terwijl die persoon aangeeft dat dat niet klopt. Het kan een vergissing zijn of bewust gebeuren.

Misgenderen en deadnaming zijn niet hetzelfde

Misgenderen gaat over de manier waarop je naar iemands gender verwijst. Deadnaming gaat specifiek over het gebruiken van een oude naam die iemand niet meer gebruikt. Beide kunnen samen voorkomen. De begrippenlijst van Transgender Netwerk licht deadnaming en genderidentiteit verder toe.

Wat zeg je als je je vergist?

Herstel het woord kort en ga verder. Een uitgebreide verklaring over hoe moeilijk jij het vindt, helpt de ander niet om het oorspronkelijke gesprek voort te zetten. Hieronder staan eigen voorbeeldzinnen; gebruik steeds de naam en voornaamwoorden die de persoon zelf aangeeft.

Hoe weet je welke woorden passen?

Volg wat iemand zelf aangeeft. Is het nodig om het te weten en weet je het nog niet, vraag dan rustig: “Welke voornaamwoorden gebruik je?” Je kunt ook een naam gebruiken in plaats van te raden. Een groepsintroductie hoeft geen onverwacht verhoor te worden.

Je kunt je eigen formulering alvast oefenen. In plaats van “Hij stuurde het bestand” zeg je bijvoorbeeld “Alex stuurde het bestand”. Gebruikt Alex die/diens, dan kun je ook zeggen: “Die stuurde het bestand; het staat in diens map.”

Als iemand anders een fout maakt

Je kunt de correcte vorm kort herhalen, zonder er een groot gesprek van te maken. Houd rekening met privacy en met de wensen van de betrokken persoon. Heeft iemand je alleen onder vier ogen iets verteld, maak dat dan niet ongevraagd bekend aan de hele groep.

Transgender Netwerk adviseert collega’s om de huidige naam en voornaamwoorden te gebruiken, ook wanneer zij over het verleden spreken. Je hoeft dus geen oude naam toe te voegen om duidelijk te maken over welke collega je het hebt.

Wanneer het blijft gebeuren

Word jij steeds verkeerd aangesproken, dan kun je concreet zeggen: “Ik heb aangegeven dat ik zij gebruik. Wil je dat voortaan ook doen?” Op het werk kun je bij aanhoudend pestgedrag steun zoeken bij een leidinggevende of vertrouwenspersoon. Je hoeft niet telkens je hele persoonlijke verhaal te vertellen om aan te geven hoe je aangesproken wilt worden.