Nadelen van sterilisatie bij vrouwen: wat weeg je af?

De grootste nadelen van sterilisatie bij vrouwen zijn het blijvende karakter en de operatie die ervoor nodig is. Daar staat tegenover dat je daarna niet meer dagelijks of rondom seks aan anticonceptie hoeft te denken. Het is een keuze voor wie geen zwangerschap meer wil, niet een tijdelijke pauze in de vruchtbaarheid.

Wat wordt er precies gedaan?

Bij sterilisatie worden de eileiders afgesloten of weggehaald. Daardoor kunnen zaadcellen en eicellen elkaar niet meer via de normale route bereiken. De gynaecoloog bespreekt welke techniek bij jou mogelijk is. De ingreep gebeurt meestal via een kijkoperatie onder narcose.

De eileiders zijn iets anders dan de eierstokken. Bij een sterilisatie worden niet automatisch je eierstokken of baarmoeder verwijderd. Het is ook geen behandeling om menstruaties te laten stoppen.

Het belangrijkste nadeel: je keuze is blijvend

Ga ervan uit dat sterilisatie niet kan worden teruggedraaid. Bij sommige afsluitingen is later een hersteloperatie te overwegen, maar dat is geen betrouwbare terugweg naar een zwangerschap. Volledig verwijderde eileiders kunnen niet worden teruggeplaatst.

Je hoeft geen kinderen te hebben om zeker te kunnen zijn van je keuze. Wel is het belangrijk dat het jouw beslissing is. Een handige gedachteoefening: zou je dezelfde keuze maken als je relatie, werk of woonsituatie verandert? Niet omdat je van mening móét veranderen, maar omdat de ingreep ook dan blijft gelden.

Twijfel je, dan kun je meer tijd nemen en intussen een andere methode gebruiken. Je hoeft een afspraak met de huisarts niet te behandelen alsof je daarmee al toestemming voor een operatie geeft.

Herstel vraagt ruimte in je agenda

Je kunt vaak dezelfde dag naar huis, maar dat betekent niet dat je meteen weer alles doet. Buikpijn, vermoeidheid en soms schouderpijn door het gas van de kijkoperatie kunnen voorkomen. Regel vervoer naar huis en iemand die de eerste 24 uur bij je blijft. Hulp met kinderen, boodschappen of zwaar werk kan in de eerste week prettig zijn.

Hoe snel je weer werkt, sport of seks hebt, hangt af van de ingreep en je herstel. Volg de instructies die je ziekenhuis meegeeft. Bespreek ook tot wanneer je je gewone anticonceptie blijft gebruiken; stop daarmee niet alvast vóór de operatie.

Welke complicaties kunnen voorkomen?

Er is kans op een bloeding of infectie. Minder vaak ontstaat schade aan een bloedvat of een orgaan, zoals de darm of blaas. Ook narcose en een operatie brengen risico’s mee. Eerdere buikoperaties en je gezondheid zijn daarom onderdeel van het gesprek vooraf.

Krijg je na de ingreep koorts of heftige of toenemende buikpijn, neem dan contact op met de behandelende afdeling. Het ziekenhuis geeft je hiervoor een nummer. Bewaar dat op een plek waar ook degene die bij je blijft het kan vinden.

Menstruatie, hormonen en seks

Sterilisatie is geen hormoonbehandeling. Je blijft in principe menstrueren. Had je al veel bloedverlies of menstruatiepijn, dan wordt dat niet behandeld door de eileiders af te sluiten. Stop je tegelijk met de pil of een ander hormonaal middel, dan kunnen klachten die daardoor werden onderdrukt weer merkbaar worden.

Dat onderscheid helpt bij de keuze: ‘Ik wil geen zwangerschap meer’ is een andere vraag dan ‘Ik wil minder last van mijn menstruatie’. Als beide spelen, bespreek ze dan allebei. Sterilisatie beschermt niet tegen soa’s; condooms kunnen daarvoor nog steeds belangrijk zijn.

Een zwangerschap is zeldzaam, maar niet onmogelijk

Sterilisatie is zeer betrouwbaar, maar sluit zwangerschap niet volledig uit. Is een test positief na sterilisatie, neem dan snel contact op met je huisarts. Bij een zwangerschap na een mislukte sterilisatie is de kans groter dat die buiten de baarmoeder zit.

Heb je daarbij hevige buikpijn, word je duizelig of dreig je flauw te vallen? Bel direct je huisarts of de huisartsenpost. Bij snel verslechteren bel je 112. Wacht met zulke klachten niet op een gewone controleafspraak.

Wat kun je naast sterilisatie leggen?

Vergelijk vóór je beslist ook een spiraaltje of anticonceptiestaafje als je vooral minder dagelijkse zorgen wilt, maar een blijvende ingreep nog niet wilt. Bespreek welke verschillen voor jou zwaar wegen: hormonen, een operatie, menstruatieklachten en de mogelijkheid later van keuze te veranderen.

De keuzeinformatie van Thuisarts en de uitleg over de operatie en herstel helpen je gericht voorbereiden.