Sadisme: betekenis en verschil met masochisme

Sadisme kan verwijzen naar seksueel plezier bij het geven van pijn of vernedering. In gewone taal wordt het woord ook gebruikt voor wreedheid of plezier in het leed van een ander. Die betekenissen moet je uit elkaar houden: een beschuldiging van wreed gedrag vertelt niet automatisch iets over iemands seksuele voorkeur.

Wat is het verschil met masochisme?

Bij sadisme gaat het om het geven van pijn of vernedering, bij masochisme om het ervaren ervan. Dat onderscheid staat ook in de woordenboekuitleg van sadisme. De woorden zeggen nog niet welke specifieke ervaring iemand prettig vindt.

Dominantie is geen ander woord voor sadisme. De leiding willen nemen zegt op zichzelf niet dat iemand pijn wil geven. Andersom betekent beslissingen uit handen willen geven niet automatisch dat iemand pijn wil ervaren. Vraag dus verder als iemand alleen zegt: “Ik ben graag dominant.”

Drie voorbeelden van hoe het woord wordt gebruikt

• Als oordeel over gedrag: “Ik vond het sadistisch dat je me bleef uitlachen.” Hier beschrijft iemand iets als wreed of kwetsend.
• Als persoonlijke voorkeur: “Ik herken iets van mezelf in het begrip sadisme.” Dat is aanleiding voor een gesprek over wat die persoon bedoelt, niet voor aannames.
• Als vraag over jezelf: “Betekent deze fantasie dat ik sadistisch ben?” Je hoeft niet meteen een etiket te kiezen. Je kunt eerst beschrijven wat je bezighoudt.

“Wat bedoel je precies?” is vaak een betere vervolgvraag dan “Dus jij bent zo iemand?”

Wat betekent dit voor toestemming?

Een voorkeur is geen algemene toestemming. Instemming moet vrij gegeven zijn, gaat over iets concreets en mag worden ingetrokken. Stoppen blijft mogelijk, ook na een eerdere afspraak. De uitleg van RAINN over toestemming behandelt deze uitgangspunten.

Bij een gesprek over een vervelende gebeurtenis hoef je het woord sadisme niet te gebruiken. “Je ging door nadat ik zei dat ik wilde stoppen” benoemt bijvoorbeeld precies wat het probleem was.

Is het een psychische stoornis?

Een ongebruikelijke seksuele interesse betekent niet automatisch een psychische stoornis. De APA toelichting uit 2013 maakt dat onderscheid. Een persoonlijke diagnose vraagt meer dan een los woord of een fantasie.

Wil je hierover met een hulpverlener praten, begin dan met je eigen vraag. Bijvoorbeeld: “Ik schaam me voor een gedachte en wil erover praten” of “Ik maak me zorgen over mijn gedrag.” Je hoeft vooraf niet zelf een diagnose te bedenken.