Seksomnie: seksueel gedrag tijdens je slaap

Seksomnie is een slaapstoornis waarbij iemand tijdens de slaap seksueel gedrag vertoont, zoals aanraken of masturberen. De persoon is zich daar op dat moment niet bewust van en kan zich er later niets van herinneren. Het hoort bij de parasomnieën: ongewoon gedrag tijdens de slaap, waartoe ook slaapwandelen behoort.

Hoe kan het worden opgemerkt?

Soms vertelt een partner de volgende ochtend wat er is gebeurd. Iemand kan tijdens een episode wakker lijken, terwijl diegene niet bewust handelt. Geen herinnering hebben is op zichzelf echter geen bewijs dat een bepaalde gebeurtenis seksomnie was.

Beschrijf dus wat er werkelijk is gezien of gehoord. Bijvoorbeeld: “Je raakte mij aan en reageerde niet zoals je normaal reageert.” Dat is bruikbaarder dan meteen een verklaring vast te leggen. Een arts beoordeelt het slaapgedrag en mogelijke andere verklaringen.

Welke factoren kunnen meespelen?

De oorzaak is niet altijd duidelijk. Slaaptekort, alcohol en andere slaapstoornissen kunnen relevant zijn. Ook medicatie hoort bij de informatie die je met een arts bespreekt. Daarmee is nog niet vastgesteld waardoor het bij jou gebeurt.

Er is geen slaappil of andere behandeling die je op basis van deze beschrijving zelf kunt kiezen. Behandeling hangt af van wat er aan de hand is, bijvoorbeeld of er ook een andere slaapstoornis bestaat.

Veiligheid gaat vóór een verklaring

Als er ongewenst contact is geweest of iemand zich onveilig voelt, verdient dat meteen aandacht. Een mogelijke slaapstoornis maakt de gevolgen voor de ander niet minder belangrijk. Je hoeft geen nieuwe episode af te wachten om afstand of hulp te regelen.

Tijdelijk in aparte kamers slapen kan een praktische maatregel zijn terwijl je beoordeling zoekt. Je kunt zeggen: “Ik wil eerst weer veilig kunnen slapen. We zoeken hulp om te begrijpen wat er gebeurt.” Iemand hoeft niet samen in bed te blijven om te kunnen observeren of het nog eens voorkomt.

Waar begin je met hulp zoeken?

Maak een afspraak bij je huisarts. Die kan beoordelen of verdere slaapzorg nodig is. Bij ongewoon slaapgedrag kan een gesprek, en soms aanvullend slaaponderzoek, helpen om de oorzaak te onderzoeken. SEIN legt deze Nederlandse zorgroute uit.

Neem de datum, een korte beschrijving en eventuele veranderingen in slaap of middelengebruik mee. Een partner kan waarnemingen delen als die dat wil. Je kunt ook eerst alleen praten. Het doel is om slaapklachten én de veiligheid van de betrokkenen serieus te laten beoordelen.