Vaginale schimmel: klachten herkennen en weten wat je kunt doen

Jeuk, irritatie of witte afscheiding kunnen passen bij vaginale schimmel, maar bewijzen niet dat je een schimmelinfectie hebt. Afscheiding verandert ook normaal tijdens je cyclus, en vergelijkbare klachten kunnen andere oorzaken hebben. Heb je dit voor het eerst, neem dan contact op met je huisarts voor advies. Bij buikpijn of koorts bel je dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost.

Wat is vaginale schimmel?

Met vaginale schimmel wordt meestal een ontsteking door de gist Candida bedoeld. Gisten en bacteriën kunnen van nature in de vagina aanwezig zijn. Dat is op zichzelf normaal: pas als er klachten ontstaan, kan er sprake zijn van een ontsteking. De aanwezigheid van gist alleen stelt dus geen diagnose. Lees meer over normale vaginale afscheiding en veranderingen daarvan.

Welke klachten passen erbij en wat zeggen ze niet?

Jeuk is een veelvoorkomende klacht. Ook irritatie of roodheid rond de ingang van de vagina, een branderig gevoel en witte afscheiding kunnen voorkomen. De afscheiding bij schimmel is vaak wit en brokkelig, maar het uiterlijk ervan geeft geen zekerheid. Pijn of een branderig gevoel bij het plassen of vrijen kan eveneens voorkomen.

Alleen jeuk of afscheiding is niet genoeg om vast te stellen wat er aan de hand is. Afscheiding is normaal en kan onder meer veranderen rond de eisprong, bij zwangerschap of door hormonen. Een andere geur of kleur, pijn of irritatie kan ook andere oorzaken hebben, zoals een verandering van de vaginale bacteriën, irritatie van de huid of een soa. Klachten lijken soms op elkaar; probeer daarom niet alleen op basis van één symptoom zelf een diagnose te stellen.

Bij de eerste klachten kan de huisarts met je bespreken wat er speelt en zo nodig onderzoek doen. Dat kan helpen om schimmel van een andere oorzaak te onderscheiden. De informatie van Thuisarts over schimmelklachten beschrijft ook wanneer onderzoek of contact met de huisarts passend is.

Waardoor kunnen klachten ontstaan?

Soms hangt een verandering samen met bijvoorbeeld zwangerschap, medicijnen tegen bacteriën of het gebruik van zeep en andere irriterende middelen. Dat betekent niet dat één van deze factoren altijd de oorzaak is. Klachten kunnen ook ontstaan zonder dat er een duidelijke aanleiding is. Een schimmelinfectie is bovendien niet iets waarvoor je jezelf de schuld hoeft te geven.

Ook afscheiding die meer is dan je gewend bent, hoeft niet door een schimmel te komen. De hoeveelheid kan wisselen met je cyclus, seksuele opwinding of zwangerschap. Kijk daarom niet alleen naar de hoeveelheid, kleur of structuur, maar let ook op hoe je je voelt en of er andere klachten zijn.

Wat kun je zelf doen?

• Was je vulva, de uitwendige delen, met lauw water. De binnenkant reinigt zichzelf.
• Gebruik geen zeep, vaginale spoelingen, deodorant of geparfumeerde middelen. Ook producten zoals tea tree olie, knoflook of yoghurt in de vagina kunnen irriteren en zijn geen aanbevolen oplossing.
• Droog voorzichtig en wrijf niet hard. Probeer bij jeuk zo weinig mogelijk te krabben, omdat de huid daardoor beschadigd kan raken.
• Als vrijen pijn doet of de vagina droog aanvoelt, stop dan als het pijn doet. Geef jezelf voldoende tijd om opgewonden te raken of gebruik glijmiddel.

Deze adviezen helpen irritatie te beperken, maar stellen niet vast of de klachten door schimmel komen. Koop niet zomaar een middel tegen schimmel als je deze klachten voor het eerst hebt: de oorzaak kan ook iets anders zijn. Bespreek bij twijfel de passende vervolgstap met je huisarts. Thuisarts geeft meer advies over wat je kunt doen bij veranderingen in vaginale afscheiding.

Wanneer neem je contact op met de huisarts?

Gebruik dit overzicht als praktische leidraad. Het is geen zelftest: bij twijfel kun je je huisarts bellen.

Ook als de ingang van je vagina rood en dik is of wondjes heeft, is contact met je huisarts verstandig. Bij veranderingen in afscheiding na de overgang, of bij aanhoudende klachten, kan de huisarts eveneens helpen beoordelen wat er speelt. Bekijk het volledige overzicht met beladviezen.

Veelgestelde vragen

Is witte afscheiding altijd een schimmelinfectie?

Nee. Doorzichtige of witte afscheiding is vaak normaal. De hoeveelheid en het uiterlijk kunnen tijdens de cyclus veranderen. Witte afscheiding alleen bewijst dus geen schimmel.

Kan ik zeker weten dat het schimmel is aan de hand van jeuk?

Nee. Jeuk komt bij schimmel voor, maar kan ook door irritatie of een andere oorzaak ontstaan. Bij de eerste keer, bij twijfel of bij andere klachten kan de huisarts met je bespreken of onderzoek nodig is.

Wat als de klachten steeds terugkomen?

Bespreek terugkerende klachten met je huisarts, zeker als je er meer dan drie keer per jaar last van hebt. Soms komt het door iets anders dan schimmel; de huisarts kan helpen de oorzaak te beoordelen.

Moet mijn partner ook naar de huisarts?

Niet automatisch. Als je partner zelf klachten heeft, kan die daarover advies vragen bij een huisarts. Bij mogelijke blootstelling aan een soa is het verstandig dit met een huisarts of de GGD te bespreken.