Overgang en seks: meer comfort, ruimte voor plezier

Seks kan tijdens en na de overgang prettig blijven. Wel kan je lichaam anders reageren: je vagina wordt soms minder snel vochtig en droogheid kan vrijen ongemakkelijk maken. Dat betekent niet automatisch dat je geen verlangen meer hebt of je partner niet aantrekkelijk vindt.

Verlangen en lichamelijk comfort zijn verschillende dingen

Door minder oestrogeen verandert het slijmvlies van de vagina. Droogheid, jeuk of een branderig gevoel kunnen ontstaan, ook buiten seks. Je kunt dus wel zin hebben terwijl aanraking toch schuurt. De uitleg over vaginale overgangsklachten beschrijft deze veranderingen en behandelopties.

Daarnaast kunnen opvliegers, slechter slapen en vermoeidheid ruimte voor seks wegnemen. Klachten verschillen sterk per persoon. De NHS uitleg over overgangsklachten laat zien waarom de overgang meer kan raken dan alleen de menstruatie.

Wat kan direct prettiger zijn?

• Haal haast weg. Kies een moment waarop je niet al uitgeput bent. Neem tijd voor aanraking die je fijn vindt.
• Maak penetratie geen einddoel. Zoenen, strelen of een massage kunnen op zichzelf genoeg zijn. Spreek bijvoorbeeld af: ‘Vandaag wil ik dichtbij je zijn, zonder dat er iets in mijn vagina gaat.’
• Stop bij pijn. Schakel over naar iets prettigs of rond af. Pijn hoeft geen onderdeel te zijn van wennen aan je veranderende lichaam.

Vertel liefst concreet wat wel werkt: ‘Rustiger voelt fijner’ geeft je partner meer richting dan ‘Het is niet meer zoals vroeger’. Je hoeft niet vooraf te beloven dat je later alsnog seks wilt.

Glijmiddel of een vaginale moisturizer?

Glijmiddel op waterbasis kun je vóór of tijdens seks gebruiken om wrijving te verminderen. Een vaginale moisturizer is bedoeld voor droogheid die ook op andere momenten speelt. Volg de gebruiksaanwijzing van het gekozen product. Gebruik geen gewone bodylotion of crème in je vagina en vermijd geparfumeerde intieme producten. Zie de praktische adviezen bij vaginale droogheid.

Blijven klachten bestaan, dan zijn er ook middelen met oestrogeen die plaatselijk in de vagina worden gebruikt. Je huisarts kan bespreken of zo’n crème of vaginale tablet bij je past. Dit is iets anders dan hormoonbehandeling voor opvliegers en het beschermt niet tegen zwangerschap.

Wanneer laat je klachten beoordelen?

Maak een afspraak als droogheid of pijn aanhoudt ondanks eenvoudige aanpassingen, of als je ongewone afscheiding of bloedverlies bij seks hebt. Zo kan worden bekeken wat de klacht veroorzaakt en welke behandeling passend is.

Komt er bloed uit je vagina nadat je een jaar niet meer ongesteld bent geweest? Laat dit altijd door je huisarts beoordelen, ook bij een klein beetje roze of bruin vocht. De informatie over bloedverlies na de menopauze legt uit waarom dit apart aandacht verdient.