Masochisme: betekenis zonder aannames

Masochisme kan seksueel plezier bij het ervaren van pijn of vernedering beschrijven. Sadisme gaat juist over het geven daarvan. In figuurlijk taalgebruik kan “masochistisch” ook slaan op vrijwillig iets onaangenaams doorstaan. Welke betekenis iemand bedoelt, hangt af van het gesprek.

Wat bedoelt iemand met masochistisch?

De woordenboekuitleg van masochisme beschrijft zowel de seksuele betekenis als het bredere gebruik rond het opzoeken van ongemak. Een grapje als “Op zondag om zes uur gaan hardlopen is wel masochistisch” hoeft bijvoorbeeld niets over een seksuele voorkeur te zeggen.

Ook binnen een seksueel gesprek vertelt één woord maar weinig. “Ik herken me in masochisme” is geen lijst van gewenste ervaringen. Een betere vervolgvraag is: “Welk deel spreekt je aan?” Zo hoeft de ander geen aannames te corrigeren die jij al hebt ingevuld.

Het is niet hetzelfde als alles willen ondergaan

Wie een bepaalde pijnprikkel prettig vindt, hoeft andere pijn niet te willen. Denk aan het verschil tussen een zelfgekozen ervaring en iets dat onverwacht gebeurt. Je kunt daarom niet redeneren: “Je noemt jezelf masochistisch, dus dit zul je ook fijn vinden.”

Evenmin kun je uit het uit handen geven van beslissingen afleiden dat iemand pijn wil. “Jij mag kiezen wat we doen” en “Ik wil deze specifieke ervaring” zijn verschillende uitspraken. Vraag wat iemand bedoelt voordat je er zelf een betekenis aan geeft.

Hoe praat je erover zonder iemand vast te pinnen?

• Bij nieuwsgierigheid: “Wil je vertellen wat je met dat woord bedoelt?”
• Als je zelf nog zoekt: “Ik weet nog niet of die term bij mij past, maar dit deel herken ik.”
• Bij een misverstand: “Dat ik iets soms prettig vind, betekent niet dat ik dit nu wil.”

Dit zijn gespreksvoorbeelden, geen vragenlijst die je moet afwerken. Je mag ook zeggen dat je er op dat moment niet verder over wilt praten.

Een label vervangt geen toestemming of diagnose

Toestemming moet vrijwillig en specifiek zijn en kan altijd worden ingetrokken. Stilte of toegeven onder druk is geen instemming. RAINN licht deze grenzen toe.

Een seksuele voorkeur is bovendien niet vanzelf een psychische stoornis. De APA toelichting uit 2013 onderscheidt interesse van stoornis. Zit je met een persoonlijke zorg, dan kun je die bespreken zonder jezelf eerst een diagnose te geven.