Pandasyndroom: wel knuffelen, weinig seks

Pandasyndroom is een informele naam voor een relatie waarin knuffelen en vertrouwdheid blijven, terwijl partners weinig of geen seks hebben. De naam klinkt medisch, maar is geen diagnose. Er bestaat ook geen grens van een bepaald aantal weken of maanden waarmee je kunt vaststellen dat jullie “panda’s” zijn.

Een naam voor wat er gebeurt, geen verklaring

De term wordt onder meer gebruikt in een gesprek met een relatietherapeut bij AOK. Het gaat om stellen die nabijheid prettig vinden zonder dat daar vaak seks uit volgt. De benaming verklaart niet waarom dat zo is en zegt niet hoe jullie relatie zich zal ontwikkelen.

Je kunt bijvoorbeeld graag samen slapen en elkaar zoenen, zonder verlangen naar meer. Maar jullie kunnen dezelfde avond verschillend beleven: voor de een voelt de nabijheid compleet, terwijl de ander seksuele spanning mist. Dat verschil verdwijnt niet door er één naam aan te geven.

Zijn jullie allebei tevreden?

Er is geen voorgeschreven hoeveelheid seks die een relatie goed maakt. Ook veel van elkaar houden hoeft niet samen te gaan met vaak seks hebben. Thuisarts legt uit dat zin in seks verschilt en dat sommige mensen zich zonder seks goed voelen.

Vraag daarom eerst hoe het voor ieder van jullie is. “Ik vind onze avonden samen fijn. Mis jij iets aan onze intimiteit?” is een opener begin dan “We hebben te weinig seks”. Het eerste laat ruimte voor twee antwoorden; het tweede maakt van jouw ervaring meteen een gezamenlijke conclusie.

Maak duidelijk wat je mist

“Meer intimiteit” kan van alles betekenen. Probeer het kleiner en herkenbaar te maken:

• “Ik mis dat je me soms uit jezelf zoent.”
• “Ik wil graag knuffelen zonder dat het meteen een uitnodiging voor seks wordt.”
• “Ik mis seksuele spanning, maar wil niet dat je iets doet uit verplichting.”

Bespreek één wens tegelijk. Misschien vinden jullie het allebei fijn om een avond zonder telefoons door te brengen, maar willen jullie nog geen afspraak over seks maken. Dan kan dat de afspraak zijn. Tijd voor elkaar hoeft geen belofte over het einde van de avond te worden.

Als het gesprek blijft vastlopen

Minder verlangen kan samenhangen met bijvoorbeeld stress, pijn, medicijnen of wat er tussen jullie speelt. Je kunt de oorzaak niet uit de frequentie alleen afleiden. Heb je klachten of zorgen, dan kun je bij de huisarts beginnen.

Neem iets concreets mee: wat is veranderd en waar heb jij last van? Ook als jullie het niet eens zijn over de gewenste hoeveelheid seks, hoef je de ander niet te overtuigen dat diens behoefte verkeerd is. Het doel is begrijpen of jullie een vorm van nabijheid kunnen vinden waarin beiden zich gehoord voelen.