Seksuele onthouding: betekenis en verschil met aseksualiteit

Seksuele onthouding betekent dat iemand gedurende een bepaalde periode of voor onbepaalde tijd afziet van seks. Wat iemand precies onder seks verstaat, kan verschillen. De term zegt op zichzelf niet wat iemands seksuele oriëntatie is. Aseksualiteit gaat over seksuele aantrekking, niet over de keuze om wel of geen seks te hebben.

Onthouding, celibaat en aseksualiteit

Deze woorden beschrijven verschillende dingen: gedrag, een levensregel en een seksuele oriëntatie. Voor de omschrijving van onthouding kun je verder lezen bij Planned Parenthood; Duden beschrijft de religieuze betekenis van celibaat. NOA legt het onderscheid tussen aseksualiteit en seksueel gedrag uit.

Het ene sluit het andere niet uit. Een aseksueel persoon kan seks hebben of ervan afzien. Andersom vertelt een periode zonder seks je niet of iemand aseksueel is.

Wat weet je niet op basis van onthouding?

De keuze zegt op zichzelf niet waarom iemand geen seks heeft, hoelang die keuze duurt of wat die persoon later wil. Ook onthult ze niet automatisch iets over eerdere ervaringen, een relatie of tevredenheid. Vul zulke informatie liever niet voor iemand in.

De woorden kunnen bovendien per persoon verschillen. De een bedoelt met onthouding geen seks met een partner; een ander trekt een andere grens. Als het voor jullie gesprek relevant is, kun je vragen wat de term voor die persoon betekent. Is dat niet nodig, dan hoef je er geen label op te plakken.

Zo praat je er respectvol over

Als je de informatie nodig hebt om een afspraak of grens te begrijpen, stel dan een open vraag. Bijvoorbeeld:

• “Wat betekent seksuele onthouding voor jou?”
• “Bedoel je met celibaat iets persoonlijks, of gebruik je het vanuit een bepaalde overtuiging?”
• “Zijn er grenzen of afspraken waar ik rekening mee moet houden?”

Je kunt erbij zeggen dat iemand niet hoeft te antwoorden. In een relatie kunnen partners bespreken wat ieder wel of niet wil en welke verwachtingen ze hebben, zonder dat iemand een persoonlijke reden moet uitleggen.

Een afspraak is geen aftelklok

Stel dat Elise zegt dat ze een maand geen seks wil. Haar partner vraagt of knuffelen nog wel fijn is. Dat is een concrete vraag waarop Elise ja of nee kan antwoorden, zonder haar hele keuze te hoeven verdedigen.

Na die maand ontstaat geen verplichting om weer seks te hebben. Ze kunnen opnieuw bespreken wat ieder wil. Ook eerder gemaakte afspraken vervangen de toestemming op het moment zelf niet. „We hadden toch afgesproken dat het nu weer mocht?” is geen reden om over een nieuwe grens heen te gaan.

Je kunt vooraf iets eenvoudigs afspreken: „We praten over een maand nog eens, maar die datum zegt niets over wat we dan gaan doen.” Zo is er een moment voor contact, zonder dat het een deadline wordt.