Slutshaming: betekenis, voorbeelden en respectvolle steun

Slutshaming is iemand vernederen vanwege diens echte of vermeende seksleven, of bijvoorbeeld kleding die daarmee wordt geassocieerd. Je hoeft dus niet daadwerkelijk seks te hebben gehad om ermee te maken te krijgen. De term wordt vooral gebruikt voor de beschaming van vrouwen. McGill licht het begrip toe.

Slutshaming, victim blaming of kritiek?

Het verschil wordt duidelijker als je kijkt naar wat een opmerking doet. Deze voorbeelden zijn bedacht om het onderscheid te laten zien.

Je hoeft niet iedere grens of relatievoorkeur los te laten om respectvol te blijven. Je mag bijvoorbeeld geen open relatie willen. “Dat past niet bij mij” is iets anders dan iemand daarom onwaardig noemen.

Hoe bied je steun zonder te oordelen?

Als iemand vertelt over een kwetsende opmerking, hoef je niet meteen vast te stellen welk label precies past. Luister eerst en vraag wat die persoon op dat moment prettig vindt. Bijvoorbeeld:

• “Wil je vertellen wat er gebeurde?”
• “Wil je dat ik luister, met je meedenk of ergens mee help?”
• “Wat zou nu voor jou helpend zijn?”

Vermijd vragen die de aandacht verleggen naar wat diegene droeg, met wie diegene meeging of waarom diegene een bepaalde keuze maakte. Vraag liever wat er aan de opmerking of situatie vervelend was. Zo laat je ruimte voor diens eigen kijk op wat er gebeurde.

Hoe spreek je een kleinerende opmerking aan?

Benoem de woorden of het gedrag dat je problematisch vindt, zonder de spreker meteen als persoon te veroordelen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Laten we niet zo over haar praten. Haar seksleven gaat ons niets aan.”

Ook een gesprek over afspraken of gevolgen kan respectvol blijven. Richt je dan op de concrete handeling en de gemaakte afspraken, niet op iemands karakter of vermeende seksuele geschiedenis.

In een groepschat: niet doorsturen is ook iets doen

Stel dat iemand een screenshot deelt en erbij schrijft met hoeveel mensen de afgebeelde persoon zogenaamd heeft geslapen. Je hoeft het gerucht niet eerst uit te zoeken om te stoppen met doorsturen. Een korte reactie kan zijn: “Dit is privé. Haal het alsjeblieft uit de chat.” Voeg geen eigen details of nieuwe screenshots toe.

Wil je de betrokken persoon benaderen, doe dat dan rechtstreeks en rustig. Vraag of diegene wil weten wat er is gedeeld en welke hulp prettig zou zijn. Maak niet namens iemand een openbare reactie en beloof niet dat je alle kopieën kunt laten verdwijnen.

Als je zelf een kwetsende opmerking maakte

Een bruikbare verontschuldiging gaat over wat jij deed: “Ik maakte een oordeel over je seksleven. Dat was niet oké en ik zal die opmerking niet herhalen.” Laat “maar het was een grapje” weg. De ander hoeft je verontschuldiging niet meteen te aanvaarden.

Ook wanneer iemand een woord zelf voor zichzelf gebruikt, kun je niet aannemen dat jij het daarom ook mag gebruiken. Twijfel je, vraag het of kies andere woorden.